Thursday, July 11, 2013

हे आहेत पुण्यातील हॉट प्रॉपर्टी डेस्टिनेशन्स

काहीशा मंदीच्या पुसटशा सावटाखाली 2013 साल उजाडले अजूनही ते सुरूच आहे. मात्र मेट्रो, प्रादेशिक विकास आराखड्याच्या जाहीर होण्याने एकूणच पुण्यातील बांधकाम क्षेत्रासाठी हे वर्ष आशेचे किरण घेऊन आलेले दिसत आहेत. मात्र जागतिक मंदी, नवे कायदे, कररचनेमुळे काहीशी मरगळ असली तरी काही आशेचे किरण अजूनही आहेत. राहिलेल्या या अर्ध्या वर्षात घरखरेदीरांसाठी व गुंतवणूक दारांसाठी महाराष्ट्रासह पुण्यातील कोणती डेस्टिनेशन्स हॉट असतील, त्याचा घेतलेला हा आढावा.
----
घरकर्जाचे व्याजदर अजूनही आवाक्याबाहेर आहेत. हे दर टप्प्याटप्याने आवाक्यातील येण्याची शक्यता व्यक्त केली जाते आहे. कसे होणार कोण जाणे, मात्र पुण्याची परिस्थिती वेगळी आहे. पुणे व पिंपरी चिंचवडमधील घरखरेदी व जमिनीतील गुंतवणुकीच्या व्यवसायात लक्षणीय उलाढाल दिसत नसली तरीही पुणे व परिसरात असलेल्या पूर्व आणि पश्‍चिमेला असलेल्या उपनगरांच्या पट्ट्यामध्ये घराची मागणी येत्या काळात मागणी वाढताना दिसेल.

रिंगरोड, मेट्रो, प्रादेशिक विकास आराखड्याच्या जाहीर होण्याने यावर्षी (2013) मध्ये एकूण बांधकाम क्षेत्रासाठी हे वर्ष आशेचे काही किरण घेऊन आलेले आहे. मात्र जागतिक मंदी, नवे कायदे, कररचनेमुळे काहीशी मरगळ असली तरी काही आशेचे किरण अजूनही आहेत. या एकूणच परिणामस्वरूप घरांचे भाव काहीसे स्थिर राहतील.  हे चित्र घरखरेदीदारांसाठी व गुंतवणूकदारांसाठी जसे काही अंशी आशादायी आहे.

पूर्व व पश्‍चिम उपनगरांमध्ये...कोणत्याही भागात शैक्षणिक वा औद्योगिक संधी निर्माण झाल्या की, त्या भोवती स्थलांतर वाढते. कारण तिथे शैक्षणिक व रोजगाराच्या अनेक संधींची उपलब्धता निर्माण होते. तशीच परिस्थिती पुण्यात आहे. यापुढील काळातही ती तशीच राहील. हिंजवडी व परिसरात वाढते आयटी क्षेत्र, पिंपरी चिंचवड परिसरात विस्तारणारे ऑटो क्षेत्र या दोन्ही ठिकाणी वाढत जाणार्‍या रोजगाराच्या संधी असेल वा वाकड ते रावेत, तसेच देहू रोड परिसरात उभे राहत असलेले नव्या शैक्षणिक केंद्रांमुळे या भागांना 2013 मध्ये चांगली मागणी असेल. असे मत व्यक्त केले जाते आहे.

तज्ज्ञांच्या मते या वर्षात बांधकाम व्यवसायात चांगल्या घडामोडी घडतील. हिंजवडी, रावेत, पुनावळे, या व या पट्ट्यातील विविध पश्‍चिम उपनगरांसह या उपनरांनजीक असलेल्या  पिरंगुट, कासार अंबोली, भुगाव आदी गावांमध्येही प्रकल्पाच्या उभारणीसाठीच्या हालचाली वाढल्या आहेत. यावर्षभरात त्या आणखी वाढतील..
पूर्व उपनगरांमधील लोहगाव ते उंड्री पिसोळी या पट्ट्यात येणार्‍या हडपसर, खराडी, वाघोली, या भागांना सुद्धा चांगली मागणी असणार आहे. तर पिंपरी चिंचवड परिसरातील तळेगाव, कान्हे ङ्गाटा या भागातील प्रकल्पांनाही चांगली मागणी असणार आहे.  या भागात सध्या मागणी आहेच, यापुढे जाऊन ही मागणी आणखी वाढणार असल्याचे निरीक्षण बांधकाम व्यावसायिक व तज्ज्ञांनी नोंदविली आहेत.

मेट्रो, ‘डीपी’ वाढीला वेग
अखेर पुण्यासाठी मेट्रो, रिंगरोड आणि ‘डीपी’ (प्रादेशिक विकास आराखडा) जाहीर झाला. आता विकासाला गती मिळेल. आराखड्यात असलेल्या काही गावांमध्ये आधीच विकास कामे, मोठे गृह व व्यावसायिक प्रकल्पांना सुरवात झालेली आहे, ‘डीपी’ व आरक्षणे जाहीर झाल्यामुळे जमिनीची उपलब्धता वाढणार आहे. ज्यामुळे जमिनीचे भाव स्थिर राहण्यास मोठी मदत मिळणार आहे.
----
हॉट डेस्टिनेशन्स

----
कल्याणी नगर,
औंध
बाणेर
पुनावळे
हडपसर
उंड्री - महम्मदवाडी पट्टा
आंबेगाव
जांभुळवाडी,
सिंहगड रोड
पिरंगुट
भुगाव
वाघोली

Tuesday, July 9, 2013

‘युएसपी’ज् तुमच्या प्रॉपर्टीचे...

आपण केलेल्या गुंतवणुकीमधून चांगला परतावा मिळावा, ही अपेक्षा रास्त आहे. मात्र ही रास्त अशी अपेक्षा बाळगण्यासाठी आपण काही नियोजन केल्यास तो येणारा परतावा चांगला असेल याची खात्री तुम्हाला मिळविता येईल. अशा काही गोष्टी आहेत, ज्या आपल्या मालमत्तेसंबंधाने केल्याने तुम्हाला निश्‍चित असा परतावा येताना दिसेल...
----

स्थावर मालमत्तेमध्ये गुंतवणूक करताना आपण साधारणपणे जागा, जमीन वा प्लॉट अथवा थोडीशी आवाक्यातील गुंतवणूक असेल तर फ्लॅटमध्ये गुंतवणूक करतो. या दोन्हींमधल्या गुंतवणुकीस चांगला परतावा हवा असेल तर खालील गोष्टींचे नियोजन केल्यास आपल्या प्रॉपर्टीचे ‘युएसपी’ आपणच वाढवू शकतो. 

जागा वा जमीन
प्लॉट, जागा आणि जमिनीबाबत खालील काळजी घेता येईल.  

योग्य लोकेशन
जागा जमिनीच्या बाबतीत काही महत्त्वाचे मुद्दे आहेत. त्यात उत्तम असे लोकेशन खूप  महत्त्वाचे आहे. त्यामुळे जागा असो वा जमीन, आपण गुंतवणुकीच्या उद्देशाने घेताना लोकेशनला सर्वात आधी प्राधान्य दिल्यास भविष्यात हा दृष्टिकोन ङ्गायद्याचा ठरू शकतो. लोकशनच्या बाबतीत थोडासा दृरदृष्टीकोन बाळगल्यास वा थोडासा अभ्यास केल्यास ती गोष्ट निश्‍चितपणे ङ्गायद्याची ठरू शकेल यात शंका नाही. 
आपण निवडत असलेली जागा, जमीन शहराच्या ज्या भागात आहे, त्या भागात येत्या काही वर्षात विकास कामांची काय स्थिती असणार आहे? हे अभ्यासून मगच लोकेशन ठरवा वा जागा-जमीन घेण्याचे निश्‍चित करा. एकदा विकास कामांनी गती घेतली की तुम्हाला प्लॉट, जागा-जमीन विक्री करताना चांगला परतावा निश्‍चितपणे मिळेल. 

अपडेट विथ रेडी पेपर्स
घेतलेली जागा -जमीन आपण संपूर्ण संशोधनाअंती खरेदी करतो. त्यावेळी संबंधित जागेसंबंधाने आधी झालेल्या व्यवहाराबाबची माहिती गोळा करण्यासाठी झालेला त्रास लक्षात घेता, व्यवहाराच्या वेळी या धावपळीचा मोबदला म्हणून आपण जागा वा जमिनीची किंमत कमी करून मागण्याचा प्रयत्न करीत असतो. हा अनुभव लक्षात घेता आपण आधीच जर सर्व कागदपत्रे तयार ठेवली, रितसरपणे प्रत्येक वर्षीचा कर भरणे, जागा जमिनीचा सातबारा वा पीआर कार्ड आदी गोष्टी काढून ठेवल्या तर आपल्या प्रॉपर्टीची किंमत कोणीही कमी करून मागणार नाही.
सुरक्षितता 
जागा, जमीन वा प्लॉटच्या संबंधाने सुरक्षितता ही गोष्ट खूप महत्त्वाची आहे. तिच्या सुरक्षिततेला प्राधान्य दिल्यास तुम्हाला अधिकच्या रकमेचा दावा करता येणे शक्य आहे. अतिक्रमण असेल, वा त्याची सुरक्षिततेच्या दृष्टीने इतर कुठलीही समस्या. आपल्या जागा, जमीन किंवा प्लॉटची मोजणी करून तिला तारेचे ङ्गेनसिंग करून घ्या. जेणेकरून खरेदीदारास जागा दाखविताना तो त्याला अधिक विश्‍वासार्ह व्यवहार वाटेल. त्याही पुढचा एक भाग म्हणजे त्या जागा, जमीन वा प्लॉटवर एक बोर्ड लिहून आपले नाव, सर्व्हे नं, दूरध्वनी क्रमांक इतर आवश्यक माहिती लिहिल्यास अधिक चांगले.

ओपन ङ्गॉर ऑङ्गर
जागा, जमीन वा प्लॉटबाबतीत व्यवहार करताना आपण समोरून येणार्‍या ऑङ्गर्सच्या बाबतीत सर्व पर्याय खुले (ओपन) ठेवा. त्यामुळे व्यवहार आणखी सोपा व ङ्गायद्याचा होण्याची शक्यता अधिक आहे. जागा, जमीन वा प्लॉटच्या बाबतीत एक्सचेंज ऑङ्गर असेल वा इतर कोणती ऑङ्गर असल्यास नेमक्या कोणत्या व्यवहारात आपला ङ्गायदा अधिक आहे किंवा कोणत्या व्यवहारात आपण गुंतवणूक केलेली रक्कम चांगल्या परताव्याच्या रूपाने मिळेल, त्याचे गणित मांडून ती ऑङ्गर स्वीकारा. सध्या प्लॉटच्या बदल्यात फ्लॅट तसेच जमीनीच गुंतवणुकीसाठी संयुक्त भागीदारी असे अनेक पर्याय हाताळले जाताना दिसतात. 

घर अथवा फ्लॅट 
घर वा फ्लॅटच्या बाबतीत हे नियोजन थोडेसे किचकट आहे. कारण इथे मिळणारा परतावा आवाक्यात असला तरी त्यात एक निश्‍चिंती आहे. इथे फ्लॅटच्या बाबतीत विक्रीचा व्यवहार शिवाय फ्लॅट भाड्याने देण्याचा आणखी पर्याय आहे. ज्यातून तुम्हाला त्या मालमत्तेमधून निश्‍चित असे उत्पन्न मिळणार आहे. 

कलरिंग 
साधारणपणे प्रत्येक वेळी घर नव्याने भाड्याने देताना वा ते विक्री करतानाएक गोष्ट आपल्याला प्राधान्याने करावी लागते ती म्हणजे त्या घर व फ्लॅटला नव्याने रंगरंंगोटी करून द्यावी लागते. याआधारावर विक्री वा भाड्याने देताना अधिकच्या रकमेची मागणी करू शकतो. 

अपडेट विथ रेडी पेपर्स
आपण खरेदी करीत असलेले घर वा फ्लॅटच्या ‘सर्च टायटल रिपोर्ट’ व इतर कागदपत्रांची माहिती तज्ज्ञांच्या मदतीने घेण्याचे प्रमाण दिवसागणिक वाढते आहे. तेव्हा आपण फ्लॅट किंवा घर विक्री करणार असाल तर खरेदीदारांची ही नवी मानसिकता लक्षात घेता आपण आधीच जर सर्व कागदपत्रे तयार ठेवली तर आपला किंमतीबाबतचा दावा आणखी सक्षमपणे मांडू शकू. सर्व कागदपत्रे तयार ठेवण्याबरोबरच घर वा फ्लॅटसंबंधातील सर्व करांचा भरणा करून झालेला कधीही चांगलाच. 

पार्किंग
आजकाल फ्लॅटखरेदीसाठी आलेला प्रत्येकजणांचा पहिला प्रश्‍न असतो की, पार्किंगची काय सोय आहे? आपल्याकडे स्वतंत्र पार्किंग असल्यास ती जागा वेगळ्या रंगांच्या पट्ट्यांनी आखून घेता येईल व ती त्यांना दाखविता येईल. जेणेकरून एक मोठा प्रश्‍न मार्गी लागेल. पार्किंगबाबतची निश्‍चिंती झाल्यास आपण अर्धी लढाई जिंकली असे समजण्यास काहीच हरकत नाही. त्या पार्किंगबाबतचे असलेली कागदपत्रे सुद्धा आवश्यकता भासल्यास खरेदीदारास दाखविता येऊ शकतात.  

सोसायटी - नातेसंबंध आणि प्रतिमा 
सोसायटीमधील तुमची इमेज (प्रतिमा) तुमच्या विक्रीच्या व्यवहारात मोठी मदतीची ठरू शकते. ही साधारणपणे एक गोष्ट आहे, आपण ज्या सोसायटीत फ्लॅट घेणार आहोत, वा घर घेणार आहोत तिथे जाऊन अथवा तिथल्या संपर्क काढून खरेदीदार चौकशी करतो.
ही चौकशी करताना ती व्यक्ती व्यवहाराला कशी आहे? इथे राहताना त्यांना इतरांशी कसा संपर्क होता? आदी विविध प्रश्‍न व चौकशींमधून तो व्यवहारासाठीची पार्श्‍वभूमी बनवीत असतो. तेव्हा सोसायटीमधील किमान आपला संपर्क व प्रतिमा चांगली ठेवणे गरजेचे आहे. तसेच सोसायटीविषयक सर्व कर व प्रक्रियांचा निपटारा केलेला अधिक चांगला. ह्या गोष्टी आपल्या मालमत्तेची किंमत निश्‍चितपणे वाढवतील.

गो विथ ग्रीन 
फ्लॅटच्यासंबंधाने ङ्गार कमी वेळा पण घराच्या किमंतीत बाबतीत एक गोष्ट निश्‍चितपणे तुमच्या मालमत्तेची किंमत वाढविणारी ठरेल ती म्हणजे घरासमोर, घराभोवती असलेली हिरवाई. घरासमोर वा मागे बाग असल्यास ती हिरवाई तुमच्या घरांची मोल वाढवतेच.
तिथे परिसरात, आजूबाजूला झाडी असल्यास दुधात साखरच म्हणा ना! यासोबतच पर्यावरणपूरक सोयी- सुविधा जसे की, सोलर सिस्टिम, सांडपाणी व्यवस्थापन व रेनवॉटर हार्वेस्टिंग अशा गोष्टी उपलब्ध असतील तुमची मालमत्ता चांगला परतावा देऊ शकेल यात तिळमात्रही शंका नाही. 

या सर्व गोष्टीं सोबत आपल्या मालमत्तेच्या व्यवहारात आपल्याला अपेक्षित असलेल्या ‘गणिता’सह ‘अप्रोप्रिएट डील’ तर हवेच... तेव्हा तुम्हीच तपासून पाहा तुमच्या प्रॉपर्टीजच्या युएसपीज्!

Wednesday, July 3, 2013

सोनं की सोन्यासारखं घर?

भरभक्कम वेतन मिळविणार्‍या तरुणांची संख्या पुण्यासह राज्यात दिवसागणिक वाढतेच आहे. हाती पैसा खेळायला लागला की, मोठी स्वप्न बाळगलेल्या स्वप्नांसाठीचे पंख आणखी बळकट बनतात...मात्र सध्याचा सोन्याचे पडणारे भाव आणि काही प्रमाणात आवाक्यात असलेले घरांचे भाव लक्षात घेता, कोणती गुंतवणूक फायद्याची ठरेल..? सोनं खरेदी करावं की, सोन्यासारखं घर? असा प्रश्‍न सामान्य खरेदीदार वा गुंतवणूकदारांसमोर असलेला दिसतो आहे. मात्र अखेरीस सोन्यासारखं घरचं उत्तम म्हणावं लागेल...

साधारणपणे पाडव्यानंतर सोन्याचे भावाने मोठी गटांगळी खाल्ली. ही पडझड अवाक करणारी होती. युरोपीय राष्ट्रांमधील आर्थिक परिस्थिती व ती सुधारण्यासाठी घेण्यात आलेल्या संबंधित राष्ट्रांच्या शासनाच्या निर्णयाचा परिणाम म्हणून सोन्याच्या भावाने गडांगळी खाल्ली. मात्र सोनेविक्रीचा केवळ निर्णय जाहीर केला आहे, तर ही स्थिती आहे... ज्यावेळी नेमकी कृती घडेल त्यावेळी काय परिस्थितीचा सामना करावा लागेल...? याबाबत आर्थिक क्षेत्रातील तज्ज्ञ मंडळी वेगवेगळे विचार मांडत असली तरी, त्यावेळी काय होईल ते, येणारा काळच ठरवेल.
1) सहजयोगाने होणारी गुंतवणूक
2) जाणीवपूर्वक केली जाणारी गुंतवणूक


ढोबळपणे ह्या दोन प्रकाराने आपण गुंतवणूक होताना दिसते -
लोक सर्व साधारणपणे सोने, चांदी. मुदतठेवी, भविष्य निर्वाह निधी आदी बाबींमध्ये गुंतवणूक करतात. त्याही पुढे जाऊन काही अंशी लोक म्युच्युअल फंड व शेअर बाजारामधील गुंतवणूक करतात. मात्र तुम्ही ही जाणीवपूर्वक गुंतवणूक करीत असाल वा करणार असाल तर गुंतवणुकीचे नवे पर्याय शोधायला हवेत ना ?

गुंतवणूक कशात करावी?
सध्या आपल्यासमोर गुंतवणुकीसाठीचे पर्यायही खूप आहेत. आज घडीला सोन्याचे भाव खाली उतरल्याने  आपण त्याच्यातील गुंतवणूकीचा विचार मनात येतो. वा आपण सोनेखरेदीसाठी रांगेत जाऊन उभे राहतो. सोने, चांदी, या पारंपरिक तसेच अनिश्‍चितता व धोका असणारी शेअर बाजारमधील गुंतवणूक म्हणता येईल. सोने-चांदी मधील गुंतवणूक आपल्या देशात केवळ पारंपरिक गुंतवणूक नाही तर ती भावनिक गुंतवणूक आहे.  याजोडीला पीपीएफ, मुदतठेवी आहेतच...मात्र या सर्वांमध्ये परताव्याची हमखास हमी कोणताही पर्याय देईलच असे नाही, असली तरी ती नाममात्रच.

याउलट घर वा रिअल इस्टेट क्षेत्राचा विचार केला तर आज काही शहरांमध्ये वा विकसित शहरांमध्ये भाव काही अंशी वाढणं थांबलेलं असलं तरी त्यात वाढही निश्‍चितपणे होताना दिसणार आहे. त्यातही टू टायर व थ्री टायर सिटीजमधील विकास प्रक्रिया लक्षात घेता तिथेही गुंवणूकीला चांगला परतावा मिळण्याची शक्यता अधिक आहे. ज्यामध्ये पुण्यासह नाशिक, कोल्हापूर, औरंगाबाद, नागपूर आदी शहरांचा समावेश करता येईल.

विशेष म्हणजे या क्षेत्रात गुंतवणूक तुमच्याकडे पर्यायही पुरेसे आणि चांगले आहेत. ज्यात, जागा, जमीन, प्लॉट व फ्लॅटमधील गुंतवणूक यांचा समावेश होऊ शकतो. ज्याला आपण ‘रिअल इस्टेट’मधील गुंतवणूक म्हणतो. यात आणखीही थोडीशी अधिकची जोखीम असेलले पर्याय देखील उपलब्ध आहेत. साहजिकच अशी अधिकची जोखीम असलेल्या गुंतवणुकीत फायदाही अधिकच मिळताना दिसेल.

जोखीम आहे अन् फायदाही...
गुंतवणूक कुठे करावी यासाठी ‘व्हीजन‘च हवे.  सद्य स्थितीत सोने आणि चांदीमधील गुंतवणूक निर्णय सर्वांना परवडेलच अशी नाही. त्यातही ती बाळगणे देखील एक ‘जोखीम‘च होऊन बसलेली आहे. सुरक्षेसंबंधाने असलेले पर्याय सर्वांनाच पुरेसे ठरतील असेही नाही. मात्र गुंतवणूक कोणती तर ती ‘रिअल इस्टेट‘मधील जागा, जमीन, प्लॉट व फ्लॅटमधील गुंतवणूक फायद्याची ठरू शकते. यासंबंधाने जागा, जमीन, प्लॉटमधील गुंतवणुकीसाठी कधी-कधी जोखीम घ्यावी लागते. मात्र त्यात उत्तम परतावा मिळण्याची शक्यता अधिक प्रमाणात आहे.

या सर्व गुंतवणुकीमधील परताव्याचा विचार करता रिअल इस्टेट मधील गुंतवणुकीतून चांगला परतावा मिळवून देऊ शकतो. त्यात जोखीमही तशीच आहे. प्लॉटपाठोपाठ, फ्लॅट व कमर्शिअल जागेतील गुंतवणूक देखील चांगला परतावा देऊ शकते. त्यापाठोपाठ सातत्याने पण तुलनेने कमी परतावा देणारी गुंतवणूक म्हणजे फ्लॅट भाड्याने देण्याचा पर्याय. मात्र ही गुंतवणूक कुठे करायची आणि किती करायची ही गोष्ट मात्र गरजेप्रमाणे आणि व्यक्तिगत आहे.