रिडेव्हलपमेंट
रिडेव्हलपमेंट म्हणजे "पुनर्बांधणी'. शहरातील सुमारे 15 ते 20 वर्षांपूर्वीच्या मोडकळीस आलेल्या इमारती, सोसायट्या यांना एका नवा चेहरा देऊन विकासाची गती वाढविण्याचे कार्य रिडेव्हलपमेंट पुनर्बांधणी अंतर्गत केले जाते.
पुणे शहराची मागील दशकातील विकासाची गती अवाक करणारी आहे. ही गती आता नव्या गावांच्या समावेशाने अधिक गतिमान होईल, यात शंका नाही. मात्र, विकासाच्या या प्रक्रियेत रिडेव्हलपमेंटच्या माध्यमातून जुन्या शहराचा विकास व त्याचा चेहरा बदलण्याच्या सुरु असलेली प्रक्रिया काळाची गरज बनत आहे. महाराष्ट्र त्याचबरोबर इतर राज्यातून शिक्षण, रोजगारासाठी पुणे शहरात येणाऱ्या स्थलांतरीतांची संख्या लक्षणीय आहे. या स्थलांतरीतांच्या सध्याच्या गरजा लक्षात घेऊन शहरातंर्गतच निवासाची गरज भागविण्यासाठी वा नव्या सोयी-सुविधा मिळविण्यासाठी जुन्या इमारतींचा विकास होणे गरजेचे आहे. यासाठी रिडेव्हलपमेंट हा उत्तम पर्याय आहे.
पुणे शहराचा विचार केला तर शासकीय आकडेवारीनुसार सुमारे तेरा हजार नोंदणीकृत सोसायट्या आहेत. यातील किमान दहा टक्के सोसायट्यांना पुनर्विकासाची आवश्यकता गृहीत धरल्यास समोर येणारी सोसायट्यांची संख्या लक्षणीय आहे. यामुळे पुनर्विकासाचा विषय किती गंभीर आणि आवश्यक आहे, याची जाणीव होते. विकासाच्या दृष्टीकोनातून पुनर्बांधणीची आवश्यकता असली तरी, ही प्रक्रिया अनेकांना काही अंशी लांबलचक, क्लिष्ट व अडचणीची वाटते. मात्र, अद्ययावत सोयी-सुविधांची पुर्तता करणाऱ्या रिडेव्हलपमेंटच्या या संकल्पनेचा अभ्यास केल्यास, त्याची अंमलबजावणी करणे तितकेसे अवघड राहीले नाही.
प्रक्रियेतील अडचणी
सोसायटीच्या पुनर्विकासासाठी सोसायटीमध्ये राहणाऱ्या मालक, भाडेकरू यांचे एकमत होणे अत्यावश्यक आहे. ही गरज लक्षात घेऊन सर्वांचे एकमत ही एक मोठे आव्हान आहे. यातून निर्माण होणाऱ्या कायदेशीर प्रक्रियांनी देखील कधी-कधी सामोर जावे लागते. त्यामुळे सोसायटीच्या पुनर्विकासासाठी सर्व सभासदांचे एकमत होणे गरजेचे आहे, ही बाब सोसायटीधारकांनी लक्षात घेणे गरजेचे आहे. हे एकमत जेवढ्या लवकर होईल, तेवढ्या लवकर पुनर्विकासाची प्रक्रिया मार्गी लागेल.
हवा सकारात्मक दृष्टिकोन
या समस्येला पर्याय म्हणून पुणे महापालिकेने व राज्य शासनाने सकारात्मक दृष्टिकोन ठेवून धोरणे राबबावीत, अशी अपेक्षा व्यक्त केली जात आहे. गावठाण असो वा उपनगर पुनर्विकासासाठी इमारतींनी व सोसायट्यांनी एकत्र येऊन पुनर्विकास प्रकल्प राबबावेत; जेणेकरून तिथे पार्किंगसह इतर सुविधा उपलब्ध होऊ शकतील. ही संकल्पना जुन्या शहराच्या विकास आराखड्यात मांडण्यात आली असली तरीही त्यावर अधिक सकारात्मक दृष्टिकोन बाळगण्याची आवश्यकता आहे. एवढेच नव्हे तर शहरातील काही बांधकाम संस्थांनी हा प्रयोग यशस्वी करुन दाखविला आहे. अशा योजनांना व संस्थांना प्रोत्साहन देऊ व सकारात्मक भूमिका स्थानिक प्रशासनाकडून अपेक्षित आहे. केवळ सोसायटीधारक किंवा प्रशासन यांनी सकारात्मक दृष्टीकोन दाखवून फायद्याचे नाही, तर यासाठी बांधकाम व्यावसायिकांनीदेखील ग्राहकांचा विश्वास संपादन करणे ही या प्रक्रियेतील, महत्त्वाची बाब आहे.
सोसायट्यांची पुनर्बांधणीची संकल्पना पुर्णतः वेगळी आणि व्यापक आहे. यासाठी सुसंवाद आणि त्यांची विश्वासार्हता मिळविणे खुप आवश्यक आहे. त्यातही जागरूक पुणेकर मंडळीचा विश्वास संपादन करणे म्हणजे आव्हानात्मक काम आहे, असे म्हटल्यास अधिकचे होणार नाही. ही विश्वासार्हता सोसायटी पुनर्बांधणीच्या प्रक्रियेपासून ते नव्या घरात प्रवेश केल्यानंतरही गुणवत्तापूर्ण देखभालीच्या व्यवस्थापनापर्यंत टिकवून ठेवणे महत्त्वाचे आहे. या जोरावरच तुम्हाला पुनर्बांधणी क्षेत्रात विश्वास संपादन करता येणार आहे. यामुळे शहराला एक नवा चेहरा देता येणार आहे.
- विशाल गोखले, व्यवस्थापकीय संचालक, गोखले कन्स्ट्रक्शन
No comments:
Post a Comment